در حال بار شدن سایت. لطفا صبر کنید....
سایت جماران - ملاصدرا و امام خمینی(س) دید دانش محور به قدرت داشتند

ملاصدرا و امام خمینی(س) دید دانش محور به قدرت داشتند

کد خبر: 24815 | تاریخ خبر: 13/12/1391
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - تهران

یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان این‌که قدرت به صورت سلبی و ایجابی تأثیراتی را در عرصه‌های سیاسی، هم فرهنگی و هم اقتصادی بر جامعه می‌گذارد، گفت: این تأثیرات می‌تواند همه عرصه‌های زندگی ما را در نظر بگیرد و بنابراین تأثیرش آشکار است.



به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، دکتر شریف لک‌زایی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در گفتگو با مهر، در مورد اثرات قدرت طلبی در سطح فردی، گروهی و حزبی گفت: بحث «قدرت»، بحث مهمی است که متأسفانه در مباحث اندیشه‌ای، توجه چندانی به آن نشده و به همین جهت مورد بحث واقع نشده است.


وی با بیان این‌که عمدتا نگاهی که به این بحث و موضوع هست نگاه مثبتی نیست، افزود: البته در مکاتب فلسفی ما به خصوص در حکمت متعالیه نگاه مثبتی به این بحث وجود دارد و ملاصدرا در اسفار اربعه، بابی را که خیلی هم مفصل است به قدرت حق تعالی اختصاص می‌دهد و بحث‌های خیلی مهمی را هم مطرح می‌کند لذا این موضوع و این بحث نیازمند نظریه‌پردازی است. مقاله‌ای برای همایش روز جهانی فلسفه امسال فرستاده بودم که در مجموعه مقالات همایش منتشر شد که بحث قدرت را در فلسفه سیاسی ملاصدرا خیلی کوتاه بحث کردم، اما در جاهای دیگر مفصل‌تر آوردم.


نویسنده کتاب «آزادی و دانش» در ادامه سخنانش تصریح کرد: طرح این گونه بحث‌ها از سوی خبرگزاری مهر در جامعه به این بحث دامن می‌زند و مفید است و نگاه‌هایی را به این سمت و سو جلب می‌کند. در باب سؤال شما هم باید گفت که به نظر می‌رسد بحث مهمی است؛ این‌که با نگاه مثبتی یا منفی به بحث قدرت توجه کنیم. بنابراین هم به صورت سلبی و هم به صورت ایجابی تأثیراتی را در جامعه بر جای می‌گذارد. این تأثیرات هم می‌تواند سیاسی، هم فرهنگی و هم اقتصادی باشد یعنی همه عرصه‌های زندگی ما را در نظر بگیرد و بنابراین تأثیرش آشکار است.


این محقق و نویسنده کشورمان با اشاره به این‌که قدرت فی نفسه و فی ذاته امری خنثی است و یا بالاتر از این می‌توان گفت امر مثبتی است، گفت: اما می‌تواند منشأ شر و استفاده‌های نادرست هم شود. اما در بحث تأثیرات می‌تواند به رشد جامعه و فرد کمک کند، می‌تواند به انحراف فرد و جامعه کمک کند و جامعه را به انحراف بکشاند. بنابراین در هر دو نگاهی که به قدرت صورت می‌گیرد؛ چه مثبت و چه منفی، می‌تواند تأثیرات زیادی را بر جامعه ایجاد کند و طبیعتا عرصه و گسترده این تأثیرات را در سطح فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی می‌توانیم ببینیم.


لک‌زایی با بیان این‌که عمده بحث قدرت در بعد فرهنگی است، که چه نگاهی لحاظ می‌شود و چه نوع قدرتی ممکن است مطرح شود و در جامعه جریان داشته باشد، گفت: طبیعتا در نگاه اسلامی و فلسفه اسلامی، قدرت موضوع نرم تلقی می‌شود و نه یک موضوع سخت؛ یعنی اولا و بالذات ما نگاه فرهنگی، معرفتی و دانشی باید به قدرت داشته باشیم. شاید لزومی نداشته باشد که این را خیلی توضیح بدهم. این امر نیازمند بحث مفصلی است که رابطه قدرت و دانش و رابطه قدرت و معرفت چیست و در فلسفه اسلامی و فلسفه سیاسی متعالیه چه نگاهی به آن وجود دارد و چه مصادیقی می تواند داشته باشد.


وی با بیان اینکه مباحث متفکران ما از ملاصدرا تا حضرت امام(س) و دیگران به بحث قدرت به صورت ایجابی مورد توجه قرار گرفته و مورد توجه هست، البته حضرت امام(س) تعابیر مختلفی دارند که شمشیرها را تبدیل به قلم کنیم و تأکید بر قدرت کلام، قدرت دانش و این‌که دانش و معرفت است که در واقع قدرت ایجاد می‌کند. این مباحث در کلام این بزرگان وجود دارد و از این منظر به قدرت و حتی قدرت طلبی نگاه می‌شود و به نوعی ما نگاه و تلقی معرفتی می‌توانیم داشته باشیم.


عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تأکید کرد: در طول تاریخ هم بسیاری از متفکرین ما اگرچه به صورت ظاهری و سخت‌افزاری از قدرت برکنار بودند و فاقد قدرت تلقی می‌شدند اما به لحاظ کلام، فکر و معرفت قدرت‌های عظیمی پشت این‌ها بوده و از این منظر در واقع خیلی از سیاستمداران و حاکمان از علما هراس داشتند و به هر حال از آن‌ها حساب می‌بردند. برخورد با علما و متفکران هم از این منظر بوده است که در واقع از قدرت قلم و فکر آن‌ها وحشت داشتند. بنابراین این امر می‌تواند تأثیر زیادی داشته باشد، البته این تأثیر به لحاظ فرهنگی و معرفتی بسیار اساسی و مهم است.


وی افزود: عمده شرایطی که برای حاکم اسلامی بیان می‌کنیم، معرفتی و فرهنگی است. ملاصدرا یا فارابی و یا بزرگان ما در فلسفه سیاسی خودشان از 12 شرط یا ویژگی صحبت کردند که عمده این ویژگی‌ها و شرایط نگاه معرفتی را دارد و نگاه معرفتی را برجسته می‌کند که وارد این مباحث نمی‌شوم که در آثار هست که خوانندگان می‌توانند از آن استفاده کنند.


وی با اشاره به این‌که این نگاه، نگاه مهمی است که در واقع بر این اندیشه تأکید می‌کند که انسان درون خودش را تغییر دهد و از نظر درونی و معنوی واجد ظرفیتهایی شود تا بتواند قدرت تحقق خودش در جامعه را افزایش دهد، گفت: همان برداشتی که از آیه کریمه هست که می‌فرماید: «إِنَّ اللّهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ» که در واقع این تعبیر و تلقی‌ای می‌تواند باشد از این‌که ابتدائا خود را به لحاظ درونی، معنوی و اخلاقی و فرهنگی تقویت کنیم تا قدرت پیدا کنیم که این خود می‌تواند در جامعه تأثیر بگذارد تا سرنوشت قوم، جامعه و کشوری را دگرگون کند و به سمت و سوی خاصی هدایت کند. بنابراین به لحاظ معرفتی نگاه مثبتی به این بحث دارم.


وی با بیان این‌که قدرت هم امر مثبت و هم امر منفی‌ای است و قدرت‌طلبی هم می‌تواند منفی نباشد و بسته به این‌که در چه زمینه‌ای استفاده شود می‌تواند مثبت و منفی باشد، تصریح کرد: براساس آموزه‌های اسلامی انسان ابتدائا باید در درون خودش قوت و قدرتی ایجاد کند و از یک امکان، قوت و قدرتی برخوردار شود تا خودش را توان‌مند کند تا بتواند در جامعه هم تأثیر بگذارد. بنابراین تأثیراتش هم می‌تواند زیاد باشد. شخصی مانند حضرت امام(س) با این نگاه و با این حیطه معرفتی و فکری می‌آید و در جامعه هم تأثیر می‌گذارد. ما می‌توانیم دوره بعد از امام(س) را تحلیل کنیم؛ به خصوص دفاع مقدس را بازخوانی کنیم و تحولی را که در درون مردم ایجاد شد را بررسی کنیم.


انتهای پیام /*

دیدگاه ها و نظرات

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
مسئولیت نوشته‌ها بر عهده نویسندگان آنهاست و گذاشتن آنها به معنی تائید نظرات آنها نیست.
فرستنده:  
پست الکترونیک:
نظر:
 
 

پربیننده ترین ها

دستگاه حدیث سازی بنی امیه امر به معروف و نهی از منکر را تحریف و تقلیل داد

محسن آرمین در نشست "عاشورا"ی انجمن اسلامی دانشکده فنی:

دستگاه حدیث سازی بنی امیه امر به معروف و نهی از منکر را تحریف و تقلیل داد

ابی عبدالله (ع) یک مصلح بود/کسی که می خواهد مصلح دینی باشد باید راه فتح قلب انسان ها را در پیش بگیرد

گزارش کامل جماران از سخنرانی حجه الاسلام دکتر عبدالرحیم سلیمانی در مجمع دینی احیای فضیلت:

ابی عبدالله (ع) یک مصلح بود/کسی که می خواهد مصلح دینی باشد باید راه فتح قلب انسان ها را در پیش بگیرد

جدیدترین مطالب سایت